columns

Eeuwenoude vete

Door Jeroen Wagenaar.

Van oudsher zijn CDA (vroeger KVP) en PvdA de twee grootste volkspartijen. Vanaf de Tweede Wereldoorlog tot aan vorige verkiezingen is een van de twee altijd de grootste geweest in ons land. De regeringsverantwoordelijkheid lag dan ook al ruim vijftig jaar bij een van de twee en in sommige gevallen zelfs bij beiden. Samenwerking verliep echter altijd lastig. Het vorige kabinet is daar een goed voorbeeld van. Hoewel de beleid goed is en de uitgangspunten zijn helder, de combinatie wekt vaak de schijn van onderling wantrouwen. Dat is voor elke regering funest, het zal ten aller tijden eenheid moeten uitstralen. Zo niet, dan ruikt de oppositie bloed en de bevolking gaat twijfelen aan de prestaties. Je kunt veel zeggen over de huidige samenwerking tussen CDA en VVD, maar ze steunen elkaar op het oog duidelijk meer. Dat gold ook voor voorgaande samenwerking, maar ook de samenwerking van de PvdA en VVD in het verleden. Een belangrijk aspect van samenwerking is een capabele leider, dat kan van Balkenende niet gezegd worden. Voorgaande coalities CDA en PvdA stonden o.l.v. o.a. Den Uyl, Lubbers, Van Agt en dat verliep evenmin soepel. Het heeft als resultaat gehad dat de VVD de laatste 40 jaar het meeste geregeerd heeft. Dus stel ik dat er iets fundamenteels gaande is.

Het valt op dat de partijen in hun beginselen niet ver van elkaar verwijderd zijn. We staan beide voor saamhorigheid, normen en waarden met een open internationaal vizier. Bovendien is het verschil tussen beiden minder zichtbaar in vergelijking tot de tijd KVP – PvdA. De partijen zijn met horten en stoten dichter bij elkaar komen te liggen. Het CDA kan als een middenpartij gekarakteriseerd worden en PvdA is links van het midden. Momenteel zijn de verschillen groter: CDA is naar rechts getrokken en PvdA vind ik persoonlijk linkser dan de periode Kok. Desalniettemin zijn ze volkomen overbrugbaar mochten beide partijen constructief werken aan een plan om Nederland sterker te maken.

Hier ligt zowel het probleem als de mogelijkheid. Het probleem is dat partijen in verkiezingstijd zich van elkaar willen onderscheiden, dit leidt vaak tot harde taal en persoonlijke aanvallen. De nadruk wordt gelegd op de verschillen. Meestal is de strijd zo verbitterd dat de een de ander het licht in de ogen misgunt en op die manier gaat men ook vaak de onderhandelingen in. Ik vind dat dit anders kan en moet! Het valt op dat ons land op verschillende punten afglijdt. Op het gebied van respect, tolerantie en waarden, maar ook internationaal in ons aanzien aan het verminderen. Het G-20 overleg over Griekenland, waar we niet zijn uitgenodigd is een goed voorbeeld.

Daarom juist ben ik voor een constructieve samenwerking van CDA en PvdA om dit land weer sterker te maken, cruciaal is. De term ‘nieuwe politiek’ doet vaak de ronde in Den Haag. ‘Oude politiek’ is wat oud-politici regelmatig doen: natrappen. Jan-Peter Balkenende en Gerda Verburg deden afgelopen dit oude kunstje. Net als op het voetbalveld is natrappen ook op het politiek toneel volkomen nutteloos. Het is dan ook aan de nieuwe generatie politici om boven eeuwenoude vetes te staan en het landsbelang bovenaan de agenda te hebben.

Het is naïef om te denken dat hier binnen de kortste keren een fantastische samenwerking uit bloeit. Oppositie voeren zal niet opeens poeslief moeten, absoluut niet. Er zijn echter altijd genoeg momenten om bijvoorbeeld na verkiezingen samenwerking te tonen en in een mogelijk toekomstige coalitie meer eenheid uit te stralen. De overtuiging is er van mijn kant wel dat met de juiste leiders en partijbesturen er wel degelijk stappen in de goede richting gezet worden. We kunnen de verschillen van vroeger onderstrepen of de relatie van nu onderhouden, ik kies voor het laatste.